Wat is buddywerking?

Achtergrond

In 2007 gaf de Vlaamse overheid opdracht tot het opzetten van buddywerkingen ten behoeve van personen met een psychische kwetsbaarheid. Om de uitbouw van regionale werkingen te ondersteunen werd een overkoepelend orgaan opgericht: Buddywerking Vlaanderen (www.buddywerking.be).

In onze regio ging Buddywerking van start in 2008 vanuit een structurele samenwerking tussen Ziekenzorg CM en het Centrum voor Geestelijke Gezondheidszorg (CGG) Kempen; dit aanvankelijk als project onder de noemer “Op-Stap”.

Einde 2011 kwam er een einde aan de projectfase: alle lopende buddywerkingen in Brussel en Vlaanderen werden structureel opgenomen binnen de vaste dienstverlening van de CGG. Inmiddels zijn er over gans Vlaanderen buddywerkingen actief.
In de zorgregio Kempen is onze organisatie inmiddels gekend als “Buddywerking Vlaanderen regio Kempen”.
 

Onze regionale werking evolueert voortdurend.
Zo kwam er in het najaar 2012 een uitbreiding via een bijkomende samenwerking met de Vrijwilligersservice van De VoorZorg in de provincie Antwerpen. Momenteel wordt het aanbod vrijwilligerswerk voor buddy’s binnen de VoorZorg Thuiszorg georganiseerd vanuit de dienst Hulp aan Huis - oppashulp.

De lokale Buddywerking is ook qua aanpak en aanbod een dynamisch gebeuren. Om zoveel mogelijk tegemoet te komen aan de noden van al wie zich tot onze werking richt, verkennen wij vanuit een kracht- en herstelgerichte visie nieuwe mogelijkheden op gebied van profilering, werkwijze, methodieken,...

 

Visie en doelstelling

Ieder van ons heeft nood aan contact met anderen: het is een elementaire levensbehoefte. De mensen om ons heen (familie, vrienden, buren, kennissen, maar ook de samenleving in het algemeen) geven namelijk mee gestalte en betekenis aan ons leven.
Onderzoek wijst uit dat de kwaliteit van onze relaties met anderen een grote invloed heeft op zowel ons psychisch als fysiek welbevinden. Een gezond sociaal netwerk kan bijvoorbeeld ons zelfvertrouwen vergroten, psychische klachten doen afnemen en een buffer vormen tegen de invloed van stress.

Wanneer je te maken hebt met ernstige psychische moeilijkheden of een (chronische) psychiatrische problematiek, kan dit een weerslag hebben op je sociale netwerk. Relaties aangaan of onderhouden is vaak niet (langer) evident. Zo kan er een tekort aan betekenisvolle contacten ontstaan.
Dit kan leiden tot isolement en zich eenzaam gaan voelen. Op den duur dreigt het risico om wat betreft sociale relaties afhankelijk te worden van contacten met professionele hulpverleners.

Zo ontstaat een gemis en behoefte aan ‘gewoon’ sociaal contact, aan mensen waarmee men zijn vrije tijd zinvol kan invullen, plezier kan beleven, ervaringen kan delen en nieuwe dingen kan ondernemen.

Naarmate het isolement langer duurt, worden maatschappelijke integratie en participatie steeds moeilijker. ‘Deelnemen’ aan de samenleving is niet meer zo vanzelfsprekend wanneer je dingen alleen moet doen.
Bovendien heeft men bij een tekort aan sociale relaties minder toegang tot maatschappelijke hulpbronnen.

Een vrijwilliger kan helpen om opnieuw een stapje naar buiten, naar de samenleving te zetten. In de praktijk gebeurt dit door op regelmatige basis tijd vrij te maken om samen op stap te gaan en om leuke, alledaagse dingen te doen, zoals wandelen, winkelen, iets gaan drinken, een leuke babbel,...
De ‘buddy’ maakt zodoende deel uit van het natuurlijk netwerk van de deelnemer en staat symbool voor de wereld buiten de professionele hulpverlening.

De ontmoeting tussen een deelnemer en een buddy is een ‘georganiseerd vriendschappelijk contact’.
Georganiseerd omdat het geen 'spontane' ontmoeting is. De contacten zijn beperkt in tijd, frequentie en aard van de activiteiten. Ze zijn ook niet geheel vrijblijvend, maar vragen een engagement van beide betrokkenen; de eigen inbreng en inzet van de deelnemer is hierbij erg belangrijk.
Vriendschappelijk omdat de contacten vrijwillig, vertrouwelijk, regelmatig en gelijkwaardig verlopen.

De buddy heeft begrip voor de problemen en beperkingen van de deelnemer, maar bovenal oog voor zijn of haar mogelijkheden en interesses. Het is niet de bedoeling om hulp te verlenen: de nadruk ligt op ‘er zijn’ voor en vooral met de ander.
Binnen deze veilige context kan de deelnemer zijn/haar eigen mogelijkheden en krachten (her)ontdekken, zich "oefenen" in sociale contacten en hierin meer zelfvertrouwen opbouwen. We werken samen aan het versterken van de krachten en mogelijkheden van de deelnemer.
Concreet kan dit betekenen dat we samen kijken wat de deelnemer nodig heeft om zelf verdere stappen te zetten in het uitbouwen van een ruimer sociaal netwerk. Een buddy hoeft dan ook niet levenslang aan zijn/haar zij te staan.

Op deze manier trachten we via Buddywerking twee belangrijke doelstellingen te bereiken: sociaal isolement doorbreken en de integratie in de samenleving bevorderen door een beter begrip van en voor mensen met psychische problemen.

Buddywerking Vlaanderen draagt deze boodschap mee uit via landelijke bekendmakingsacties en activiteiten in samenwerking met onze peter en meter, zanger Wannes Capelle en actrice Dani Heylen.

 

Buddywerking Vlaanderen in onze regio is een structurele samenwerking tussen het CGG Kempen met Ziekenzorg CM Op-Stap en met Oppashulp van De VoorZorg Thuiszorg provincie Antwerpen.